Izvor fotografije: Shutterstock.com
Broj brodova koji su plovili Arktikom dostigao je rekordni nivo u 2025. godini, prema novim podacima Radne grupe Arktičkog savjeta za zaštitu arktičkog morskog okruženja PAME.
Tokom 2025. godine, 1.812 jedinstvenih brodova ušlo je u područje primjene Polarnog kodeksa za Arktik. To predstavlja rast od 40% u odnosu na 2013. godinu, kada je započeto prikupljanje podataka. Pod pojmom jedinstveni brodovi podrazumijeva se da se svaki brod broji samo jednom, iako mnogi tokom godine više puta ulaze u to područje.
Radna grupa prati trendove brodskog saobraćaja u Arktiku od 2013. godine koristeći Sistem podataka o brodskom saobraćaju u Arktiku ASTD.
U poređenju sa 2013. godinom, ukupna pređena udaljenost brodova u području Polarnog kodeksa porasla je za 95%, sa 6,1 milion na 11,9 miliona nautičkih milja. Ova udaljenost predstavlja zbirno pređene milje svih brodova.
Broj jedinstvenih brodova koji ulaze u područje Polarnog kodeksa za Arktik obično je najveći u septembru, kada je obim morskog leda na minimumu.
U septembru 2025. godine u područje Polarnog kodeksa ušlo je 1.060 brodova od ukupno 1.812 tokom cijele godine, što čini 58% ukupnog saobraćaja.
Ribarski brodovi su najzastupljenija vrsta plovila u Arktiku i čine 40% svih brodova koji ulaze u područje Polarnog kodeksa. Druga najčešća kategorija su general cargo.
U periodu od 2013. do 2025. godine najveći rast zabilježen je kod tankera za sirovu naftu, sa povećanjem od 396% tokom 12 godina. Slijede balkovi sa rastom od 156% u 2025. u odnosu na 2013. godinu. Značajno je porastao i broj kruzera, kojih je 2025. bilo 123% više nego 2013.
Promjene u morskom okruženju, poput smanjenja obima morskog leda i nestanka starog, debelog leda, imaju velike posljedice na produženje plovidbene sezone i otvaranje pristupa ranije teško dostupnim područjima Arktika.
“Više je razloga za rast brodskog saobraćaja u Arktiku”, rekao je Hjalti Hreinsson, zamjenik sekretara u PAME-u i administrator ASTD sistema. “Jedan od njih, a vjerovatno i najvažniji, jeste rast eksploatacije prirodnih resursa. U poređenju sa drugim morskim područjima u svijetu, broj brodova u Arktiku i dalje nije veliki, ali novi projekti snažno utiču na statistiku.”
PAME koristi podatke iz ASTD sistema za analize i izvještaje o arktičkoj plovidbi.
“Pripremamo sve više izvještaja. Sljedeći će se odnositi na manja plovila u Arktiku, a radimo i na izvještajima o kruzerima i putničkim brodovima, ribarskim brodovima koji su najzastupljeniji, kao i na izvještaju o pomorskim nezgodama u Arktiku u saradnji sa stručnjacima iz Francuske”, dodao je Hreinsson.
Uskoro se očekuje velika nadogradnja ASTD sistema koja će uključiti detaljnu statistiku i informacije za oko 500 luka u Arktiku, što će doprinijeti sveobuhvatnijoj procjeni brodskog saobraćaja u arktičkim lukama. Još jedna važna nadogradnja omogućiće korisnicima uvid u to odakle brodovi dolaze u Arktik. Korisnici će moći da vide posljednju luku iz koje je brod isplovio prije ulaska u arktičko područje, što otvara nove mogućnosti za analizu.
Izvor: shippingtelegraph.com
