Izvor fotografije: Shutterstock.com
Iranske vlasti pokušavaju da zatvore Hormuški moreuz tako što preko VHF kanala 16 upozoravaju brodove da je moreuz zatvoren. Nakon što ti pokušaji nijesu dali rezultat, uslijedili su napadi, a do 1. marta pogođeno je čak pet plovila.
Centar UK Maritime Trade Operations (UKMTO) u Dubaiju izdao je upozorenje 28. februara u 07:00 UTC, navodeći da iranske vlasti kontaktiraju brodove putem kanala 16 i obavještavaju ih da je moreuz zatvoren. UKMTO je naglasio da takvi pozivi nisu ovlašćen način za zatvaranje moreuza.
Preporuka UKMTO-a je da trgovački brodovi nastave plovidbu kroz sistem razdvajanja saobraćaja (TSS), uz povećan oprez i držanje distance od ratnih brodova koji pružaju zaštitno prisustvo u moreuzu. Istaknuto je da se situacija brzo mijenja.
Združene pomorske snage (Combined Maritime Forces – CMF), koalicija sa sjedištem u Bahreinu, proglasile su situaciju u Hormuškom moreuzu „kritičnom“. Iako moreuz formalno nije zatvoren, upozoreno je na „aktivne kinetičke prijetnje“ u tom području. CMF je takođe naveo da su prisutne snažne smetnje GPS signala, što dodatno povećava navigacioni rizik, te je preporučeno da dežurni oficiri redovno provjeravaju poziciju putem više izvora, a ne da se oslanjaju isključivo na GPS – što je standardna bezbjednosna praksa, ali se ne primjenjuje uvijek dosljedno.
Podaci kompanije Kpler sa snimaka pomorskog saobraćaja od 28. februara pokazuju da je tokom dana i dalje postojala pojačana istočna plovidba kroz moreuz, iako je manji broj brodova koristio sjeverni, ulazni plovni put unutar TSS-a.
Međutim, 1. marta AIS podaci pokazuju da je područje TSS-a uglavnom ostalo bez saobraćaja, dok je zabilježena velika koncentracija brodova na sidrištima kod Dubaija i Khor Fakkana, na zapadnim i istočnim prilazima TSS-u.
Omanski Centar za pomorsku bezbjednost saopštio je da je tanker za prevoz nafte Skylight (IMO 9396737), pod zastavom Palaua, pogođen pet nautičkih milja od poluostrva Musandam, unutar teritorijalnih voda Omana. U napadu su povrijeđena četiri člana posade, dok je 20 članova evakuisala Kraljevska mornarica Omana. Skylight je neobična meta, s obzirom na to da je ranije bio pod sankcijama zbog pružanja bunkerske podrške tankerima takozvane „tamne flote“.
UKMTO i drugi izvori izvijestili su o još četiri incidenta. Tanker za sirovu naftu MKD Vyom pogođen je na istočnim prilazima, 50 nautičkih milja sjeverno od Muskata, pri čemu je, prema navodima, stradao jedan član posade u mašinskom prostoru. UKMTO navodi da je i tanker Hercules Star pogođen u blizini luke Mina Saqr. Zajednički pomorski informativni centar (JMIC) CMF-a sugeriše da je i tanker Sea La Donna pogođen negdje u blizini Abu Dabija. Grčki mediji takođe izvještavaju o napadu na MR tanker Ocean Electra, u grčkom vlasništvu.
Snažne smetnje GPS signala otežavaju precizno utvrđivanje pozicija pogođenih plovila. Kod mnogih od njih AIS podaci pokazuju očigledne znake manipulacije (spoofing), poput nerealnih brzina, prikaza pozicije na kopnu ili kretanja u savršenim kružnim obrascima.
Takođe je objavljeno da je komercijalna luka Duqm ranije napadnuta sa dvije bespilotne letjelice, što predstavlja ozbiljan udarac za Oman, koji decenijama nastoji da smanji regionalne tenzije kroz posredovanje sa Iranom. Jedan dron oštetio je montažni smještajni objekat (Portacabin) i povrijedio stranog radnika, dok je drugi pao na nenastanjenu površinu bez izazivanja štete ili povreda.
Izvor: maritime-executive.com
