Izvor fotografije: maritime-executive.com
Dok se izvoz LNG-a iz ruskog projekta Yamal oporavlja usljed rata na Bliskom istoku, nova istraživanja ukazuju na to da bi logistički problemi mogli početi da utiču na projekat već od 2027. godine. Iako većina isporuka iz Yamala trenutno ide ka evropskim lukama, Moskva je najavila zaokret ka azijskom tržištu. U januaru je i Evropska unija odobrila zabranu uvoza ruskog LNG-a, koja stupa na snagu od januara 2027. godine. Ove promjene dodatno će opteretiti postojeću transportnu flotu za Yamal LNG, navodi norveški Center for High North Logistics, osim ukoliko energetska kriza izazvana sukobom u Arabijskom zalivu ne natjera Evropu da promijeni pravac.
Operativna ruska LNG flota uključuje 14 brodova klase Arc7, šest klase Arc4 i pet brodova bez Ice klase. Istraživači su procijenili kapacitete ove flote za opsluživanje azijskog tržišta nakon preusmjeravanja isporuka od 2027. godine. Procjene ne uzimaju u obzir održavanje, kašnjenja zbog vremenskih uslova, zagušenje luka niti organizaciju pretovara.
Ako se svi tokovi preusmjere ka Aziji, flota će moći da obavi približno 120 do 130 putovanja godišnje. To je više nego dvostruko manje u odnosu na izvozne količine iz perioda 2024–2025, procjenjuje CHNL.
Pad kapaciteta djelimično je posljedica većih udaljenosti prema Aziji. Osim toga, Yamal LNG u velikoj mjeri zavisi od brodova klase Arc4 i onih bez ledene klase za operacije pretovara, što značajno ograničava navigaciju tokom zimskih mjeseci. Kraće rute prema Evropi omogućavaju veći obrt relativno male transportne flote.
Kako bi zadržao konkurentnost na tržištu, Yamal LNG moraće da prilagodi svoju logističku strukturu. To podrazumijeva povećanje broja brodova ledene klase, što je za Rusiju otežano zbog snažnih sankcija njenom brodograđevnom sektoru. Od 2023. godine Rusija je uspjela da završi samo dva broda klase Arc7, koji su dio pet djelimično izgrađenih trupova prvobitno isporučenih iz Južne Koreje.
Među alternativnim rješenjima za predstojeće logističko usko grlo jeste povećanje kapaciteta za pretovar kako bi se omogućile duge rute oko Evrope prema Aziji. Podaci kompanije Eikland Energy pokazuju da bi ruski proizvođač gasa Novatek morao da iznajmi dodatnih 25 do 35 tankera od 2027. godine kako bi efikasno preusmjerio LNG ka Aziji putem Sueckog kanala ili rute oko Rta dobre nade tokom zimskog perioda. Time bi Yamal LNG mogao da zadrži sadašnji nivo izvoza od oko 18 miliona tona godišnje.
Evropa i dalje ostaje najveći kupac Yamal LNG-a, pri čemu su Francuska i Belgija glavne destinacije. Od ukupno 270 isporuka iz luke Sabetta tokom 2025. godine, 88 je bilo upućeno ka Francuskoj, 57 ka Belgiji, dok je još 50 završilo u Kini. Ove tri zemlje zajedno su preuzele više od dvije trećine ukupnih godišnjih isporuka.
Ova dinamika se promijenila usljed rata na Bliskom istoku. U februaru je 100% izvoza Yamal LNG-a završilo u Evropi, prema podacima organizacije Urgewald. Svih 21 isporuka u tom mjesecu, što odgovara količini od 1,5 miliona tona LNG-a, bilo je namijenjeno lukama Evropske unije. Nijedna pošiljka nije otišla ka Kini ili Aziji, za razliku od istog perioda prethodne godine kada su realizovane četiri isporuke.
Izvor: maritime-executive.com
