Izvor fotografije: Shutterstock.com
Prvi robot na svijetu, poznat kao Automate Therapaenis ili Automatska sluškinja, bio je tehnološko čudo antičke Grčke, nastalo u 3. vijeku prije nove ere. Osmislio ga je čuveni inženjer Filon iz Vizantije, poznat i kao Filon Mehaničar, oko 280–220. godine p.n.e. Ova inovativna tvorevina pokazuje njegovo izuzetno znanje iz mehanike i spaja inženjersku preciznost sa maštom antičkog svijeta.
Filon je bio autor obimnog djela pod nazivom Mechanike syntaxis ili Zbornik o mehanici. Iako je rođen u Vizantiji, veći dio života proveo je u Aleksandriji u Egiptu.
Automatska sluškinja bila je lutka u prirodnoj veličini, izrađena od drveta i bakra. U jednoj ruci držala je oinohoe, odnosno posudu za vino, dok je druga ruka bila ispružena kao da prima pehar. Ovaj antički grčki robot imao je mehanizam koji je omogućavao da se vino i voda kroz cjevčice, skrivene u njenoj ruci, prenose iz dva spremnika unutar tijela do posude koju drži. Važno je napomenuti da su stari Grci pili isključivo vino pomiješano s vodom u precizno određenim razmjerama.
Kako je funkcionisao antički grčki robot
Lijeva ruka Automate Therapaenis bila je zglobno povezana sa ramenom i u početnom položaju držala ju je opruga. Iz tog dijela spuštale su se dvije cjevčice koje su ulazile u zakrivljene, perforirane krajeve vazdušnih kanala. Glavne cijevi imale su po dvije rupice na završecima: jedna je bila povezana sa spremnikom vina, a druga sa spremnikom vode.
Kada bi se pehar stavio na dlan sluškinje, njena lijeva ruka bi se pod težinom spustila, čime su se cijevi podizale. Otvor jedne cijevi tada se poravnavao sa vazdušnim kanalom posude za vino, vazduh je ulazio u posudu i vino je počinjalo da teče kroz cijev u pehar. Kada bi se pehar napunio do polovine, dodatna težina bi pomjerila ruku dovoljno da zatvori prolaz vazduha ka posudi sa vinom i tok bi se zaustavio.
Istovremeno, otvor druge cijevi poravnavao se sa vazdušnim kanalom posude sa vodom, pa je voda počinjala da teče i razblažuje vino. Kada bi se pehar potpuno napunio, ruka bi se dodatno spustila, vazdušni kanal za vodu bi se zatvorio i protok bi prestao.
Replika ovog antičkog grčkog robota može se vidjeti u Muzeju antičke grčke tehnologije Kotsanas, koji ima četiri postavke: u Atini, Katakolu u oblasti Elida, u drevnoj Olimpiji na Peloponezu i u Iraklionu na Kritu.
Izvor: greekreporter.com
