Izvor fotografije: Shutterstock.com
Tehnologija transformiše život na moru, ali naredni izazov za brodarstvo jeste da obezbijedi da digitalni napredak podržava ljude koji održavaju globalnu trgovinu u pokretu, umjesto da ih dodatno opterećuje.
Tehnologija mijenja život na moru, približava pomorce domu i istovremeno preoblikuje način na koji rade na brodu. Unaprijeđeni komunikacioni alati, društvene mreže i online platforme sve su dublje uključeni u svakodnevni život, utičući na način na koji ljudi komuniciraju, pristupaju informacijama i održavaju odnose u ličnoj, profesionalnoj i društvenoj sferi.
Za pomorce, ove tehnologije pomažu da se smanji izolacija tokom dugih plovidbi, jer posadama omogućavaju da ostanu povezane sa porodicom i prijateljima na kopnu.
Prema SEAFiT Crew Survey za 2025. godinu, komunikacija ostaje najviši prioritet za pomorce. Iako je zadovoljstvo aspektima koji se odnose na komunikaciju bilo visoko, sa 90 odsto ispitanika koji su dali pozitivne odgovore, mnogi su ipak istakli potrebu za boljim pristupom internetu i većim pravima na povezivanje na brodu.
Međutim, kako se digitalno angažovanje nastavlja širiti, brojne studije istraživale su odnos između online aktivnosti, korišćenja društvenih mreža i relevantnih psihosocijalnih posljedica.
Šta su psihosocijalni rizici?
Psihosocijalni rizici nastaju usljed lošeg oblikovanja rada, organizacije i upravljanja, kao i zbog nepovoljnog društvenog konteksta rada, a mogu dovesti do negativnih psiholoških, fizičkih i socijalnih posljedica. Ti rizici i njihove posljedice po mentalno i fizičko zdravlje spadaju među najzahtjevnija pitanja u oblasti bezbjednosti i zdravlja na radu (OSH).
Prema Simonu Hodgkinsonu, Global Head of Loss Prevention u West P&I, snažnije digitalne veze donose i nove izazove, kako za one na brodu, tako i za ljude koji ih čekaju kod kuće.
Stalan pristup informacijama i komunikaciji može stvoriti nove pritiske za pomorce, doprinoseći osjećaju preopterećenosti i povećavajući rizik od burnouta.
“Tehnologija možda predstavlja napredak, ali mnogi pomorci kažu da donosi i nove emocionalne pritiske”, istakao je Simon Hodgkinson.
Pretjerana digitalna upotreba povećava zabrinutost zbog umora među posadom
Pomorske posade provode sve više vremena online van radnog vremena.
Beskonačno skrolovanje, gledanje serija u kontinuitetu ili online igranje, posebno tokom perioda odmora, mogu doprinijeti digitalnom umoru i smanjenoj budnosti tokom radnih smjena.
U industriji u kojoj sigurnost zavisi od pažnje, to je više od neprijatnosti, jer može postati pitanje bezbjednosti.
Kontradikcija povezanosti: stalan pristup može donijeti dodatni stres sa kopna
Stalan kontakt znači i da pomorci mogu odmah biti izloženi stresu koji se odnosi na porodične probleme, finansije ili globalne događaje kod kuće.
Iako je povezanost ključna za moral, primanje teških vijesti bez mogućnosti da se reaguje ili pruži podrška može povećati anksioznost i uticati na koncentraciju.
Prema Seafarers’ Happiness Index za prvi kvartal 2026. godine, revolucija povezanosti donijela je nove komplikacije.
Porodice sada mogu dijeliti svaki kućni problem, ostavljajući pomorce uključene u porodične krize koje ne mogu riješiti hiljadama milja daleko.
Ista veza koja pomorce ponovo približava voljenima može postati izvor anksioznosti kada osjećaju da ne mogu pomoći u problemima kod kuće, ili u vremenima sukoba kada ne mogu pružiti smirenje zabrinutim članovima porodice.
Korišćenje ekrana može ugroziti odmor i oporavak
Bez jasnih smjernica, korišćenje interneta može se produžiti i na vrijeme predviđeno za odmor. Kao i na kopnu, pretjerano korišćenje ekrana noću može poremetiti obrasce spavanja, ostavljajući pomorce umornima i manje spremnima za zahtjevne dužnosti.
Osim toga, prema VIKAND-u, iako nije zabilježen direktan porast slučajeva mentalnog zdravlja koji eksplicitno navode tehnologiju ili automatizaciju kao uzrok, organizacija primjećuje da digitalizacija može indirektno doprinijeti pritisku radnog opterećenja i umoru.
Stručnjaci za mentalno zdravlje sada uključuju stres povezan sa tehnologijom i digitalni umor u šire razgovore o dobrobiti.
Produženo korišćenje društvenih mreža može povećati rizik od anksioznosti i depresije
Studija istraživača sa University of Antwerp i University of Manila ispitala je uticaj svakodnevne izloženosti društvenim mrežama na anksioznost i depresiju među pomorcima na teretnim brodovima.
Studija je pokazala da su pomorci koji su tokom slobodnog vremena provodili najduže periode online imali više od dva i po puta veću vjerovatnoću da iskuse probleme sa anksioznošću u poređenju sa onima koji su provodili manje vremena na društvenim mrežama.
Istraživanje je takođe utvrdilo znatno veće stope depresije među pomorcima koji su provodili više od četiri sata dnevno koristeći društvene mreže. Pored toga, jedna trećina učesnika prijavila je da provodi do dva sata na društvenim mrežama tokom ili nakon radnih smjena.
Oko tri od 10 ispitanika provodilo je između dva i četiri sata online svakog dana, dok je dodatnih 30 odsto navelo da koristi društvene mreže više od četiri sata dnevno.
Istraživači su utvrdili da je približno 30 odsto, odnosno 37 odsto pomoraca koji su učestvovali u studiji imalo blage, umjerene ili teške poremećaje anksioznosti i depresije.
Prevalencija anksioznosti bila je 2,68 puta veća među pomorcima koji su provodili između dva i više od četiri sata dnevno na društvenim mrežama, u poređenju sa onima koji su provodili između nula i dva sata online. Veća prevalencija depresije takođe je utvrđena među pomorcima sa dužim svakodnevnim korišćenjem društvenih mreža.
Kako se digitalna transformacija brodarstva ubrzava, napredak se ne može mjeriti samo bržim vezama i naprednijim tehnologijama. Pravi test biće da li ove inovacije zaista unapređuju živote pomoraca, jačaju podršku, povećavaju bezbjednost i promovišu zdraviju ravnotežu između rada i života na moru.
Izvor: safety4sea.com
