Izvor fotografije: Shutterstock.com
Okeani planete kreću se ka rekordnim temperaturama već tokom maja, dok se sve jasnije nazire povratak snažnog prirodnog fenomena El Niño, koji izaziva rast temperatura na globalnom nivou, upozorava evropska klimatska služba Copernicus.
Prosječne temperature površine mora, izuzimajući polarna područja Zemlje, u aprilu su se približile apsolutnom rekordu iz 2024. godine, navodi se u mjesečnom biltenu evropske službe.
Samo je pitanje dana kada ćemo zabeležiti rekordne temperature površine mora, izjavila je za AFP Samantha Burgess, strateška direktorka zadužena za praćenje klime u Evropskom centru za srednjoročne vremenske prognoze, koji nadgleda službu Copernicus.
Uobičajeno, mart je globalno najtopliji mjesec za okeane u prosjeku.
Morski toplotni talasi prostiru se preko ogromnog područja, od ekvatorijalnog dijela Tihog okeana do zapadne obale Sjedinjenih Američkih Država i Meksika.
El Niño je jedna od faza prirodnog ciklusa u Tihom okeanu. Obično počinje u proljeće i postepeno, tokom narednih mjeseci, utiče na temperature, vjetrove i klimu u ostatku svijeta. U pojedinim regionima to znači suše, kao u Indoneziji, dok druge, poput Perua, moraju da se pripreme za obilne kiše.
Posljednja epizoda ovog fenomena zabilježena je tokom 2023. i 2024. godine.
Svjetska meteorološka organizacija upozorila je da, iako neizvjesnosti i dalje postoje, povratak El Niña postaje sve vjerovatniji u periodu od maja do jula, kako počinje slabljenje suprotnog fenomena, La Niña. Prognoza se zasniva na temperaturama zabilježenim u dijelu Tihog okeana.
Rekord 2027. godine?
Problem je u tome što se El Niño, koji prirodno i često podiže temperature, nadovezuje na rast temperatura izazvan ljudskom aktivnošću, posebno sagorijevanjem nafte, uglja i gasa, što dovodi do emisija ugljen-dioksida i pojačavanja efekta staklene bašte.
Pojedine meteorološke službe procjenjuju da bi naredni El Niño mogao biti jači nego prije tri godine i da bi se mogao približiti takozvanom super El Niñu iz perioda 1997-1998.
Uticaj ovog fenomena na prosječnu temperaturu planete obično se najviše vidi u godini nakon njegovog pojavljivanja, što izaziva strah da bi 2027. mogla oboriti dosadašnje rekorde toplote.
Zeke Hausfather, klimatolog iz nezavisnog instituta Berkeley Earth, predviđa da bi 2027. mogla znatno premašiti rekord iz 2024. godine.
Samantha Burgess, međutim, smatra da je još rano procjenjivati jačinu fenomena, jer se prognoze date u proljeće ne pokažu uvijek pouzdanim.
Ipak, dijeli zabrinutost da El Niño, bez obzira na svoju jačinu, neće proći nezapaženo i da bi 2027. vjerovatno mogla nadmašiti 2024. i postati najtoplija godina ikada zabilježena.
Ekstremni vremenski događaji
U svom mjesečnom biltenu, Copernicus potvrđuje da se arktički ledeni pokrivač tokom zime oporavio vrlo malo, pri čemu njegova površina ostaje blizu istorijski niskih vrijednosti.
Kada se zajedno posmatraju temperature površine mora i kopna, april 2026. godine svrstava se među tri najtoplija aprila ikada zabilježena na globalnom nivou.
Prošli mjesec obilježili su brojni ekstremni vremenski događaji: tropski cikloni u Pacifiku, poplave na Bliskom istoku, u centralnoj i južnoj Aziji, kao i suše u južnoj Africi.
Poplave i klizišta pogodili su i dio Arapskog poluostrva. Dijelovi Irana, Avganistana, Saudijske Arabije i Sirije takođe su bili pogođeni takvim pojavama, uz veliki broj žrtava.
“Sve češće bilježimo ekstremne događaje. Iz mjeseca u mjesec imamo sve više podataka koji potvrđuju da uticaj klimatskih promjena doprinosi ovim ekstremnim pojavama”, navela je Burgess.
Evropa je u aprilu imala uslove obeležene izrazitim kontrastima, a prema njenim riječima, priprema se za ljeto koje bi moglo donijeti temperature iznad normale, uz mogućnost suša i požara.
Izvor:
