Izvor fotografije: Weibo
Predstavljen je koncept najvećeg svjetskog teretnog broda na nuklearni pogon, koji bi prema dostupnim informacijama mogao da prevozi čak 14.000 kontejnera i neprekidno plovi do deset godina bez dopunjavanja goriva. Kineski inženjeri vjeruju da bi ovakva tehnologija mogla značajno smanjiti troškove transporta, emisiju štetnih gasova i zavisnost od klasičnih energenata.
U središtu projekta nalazi se torijumski reaktor sa rastopljenom soli snage 200 megavata. Iako ne pokreće direktno motore broda, proizvodi energiju koja se potom pretvara u električnu putem naprednog sistema zasnovanog na superkritičnom ugljen-dioksidu. Stručnjaci tvrde da je efikasnost ovog procesa znatno veća u odnosu na tradicionalne nuklearne sisteme.
Za razliku od standardnih nuklearnih reaktora, ovaj sistem radi pod atmosferskim pritiskom i ne zahtijeva ogromne količine vode za hlađenje. Time se smanjuju buka i rizik od ozbiljnih havarija. Kineski projektanti navode da reaktor posjeduje pasivne bezbjednosne mehanizme koji automatski zaustavljaju sistem u slučaju pregrijavanja, bez potrebe za ljudskom intervencijom.
Jedna od posebno zanimljivih karakteristika odnosi se na održavanje. Reaktorski modul projektovan je da radi deset godina bez otvaranja ili dopune goriva. Nakon isteka tog perioda, kompletan modul bi se jednostavno zamijenio novim, čime bi se smanjio rizik tokom servisiranja i rukovanja radioaktivnim materijalom.
Ovaj projekat nije nastao slučajno. Kina već godinama ulaže ogromna sredstva u razvoj torijumskih reaktora, a prvi značajniji uspjeh ostvaren je u pustinji Gobi, gdje je eksperimentalni reaktor uspješno radio u stabilnim uslovima. Posebnu pažnju izazvala je činjenica da je sistem uspio da pretvori torijum u uranijum-233, što se dugo smatralo jednim od najvećih izazova ove tehnologije.
Dodatni motiv Pekinga leži u velikim domaćim rezervama torijuma, naročito u Unutrašnjoj Mongoliji. Zahvaljujući tome, Kina bi mogla smanjiti zavisnost od globalnog tržišta uranijuma i dodatno ojačati energetsku samostalnost.
Pored ovog kontejnerskog broda, kineske kompanije razvijaju i druge nuklearne pomorske projekte, uključujući tankere i plutajuće elektrane. Sve to pokazuje da Kina dugoročno planira razvoj čitavog pomorskog sistema zasnovanog na nuklearnoj energiji nove generacije.
Ipak, put do realizacije neće biti jednostavan. Projekat je za sada samo koncept i još nije poznato kada bi gradnja mogla početi. Veliku prepreku predstavljaju međunarodni propisi, jer mnoge države i luke još nemaju jasno definisana pravila za prihvat komercijalnih brodova na nuklearni pogon.
Troškovi izgradnje takođe su ogromni. Nuklearni brodovi znatno su skuplji od klasičnih teretnjaka, a dodatni izazovi uključuju osiguranje, obuku posade i međunarodna pravila o odgovornosti u slučaju incidenta. Stručnjaci upozoravaju i da još ne postoji globalni sistem za transport i odlaganje ovakvih reaktorskih modula nakon isteka njihovog radnog vijeka.
Ideja o brodovima na torijum nije nova. Sjedinjene Američke Države eksperimentisale su sa sličnim konceptima još šezdesetih godina prošlog vijeka, ali su projekti tada napušteni zbog tehničkih problema i visokih troškova. Kina sada pokušava da uradi ono što do sada nikome nije pošlo za rukom – da torijumsku nuklearnu tehnologiju pretvori u praktično rješenje za globalni transport.
Ako projekat uspije, mogao bi označiti početak potpuno nove ere u pomorskoj industriji. Ukoliko ne ispuni očekivanja, skeptici će dobiti još jedan argument da torijum ostaje previše komplikovana i preskupa tehnologija za širu upotrebu. Za sada, svijet pažljivo prati hoće li Kina uspjeti da ovu ambicioznu ideju pretvori u stvarnost.
Izvor: N1 BIH
