Izvor fotografije: Nikola Vlahović, pomorstvo.info
“Kao profesionalci koji rade na brodu, mi (žene i muškarci), smo isti”. Ovaj citat Naomi Macušite, prve žene zapovjednice prekookeanskog broda u Japanu, pojavio se na video-bimu tokom trajanja proslave Međunarodnog dana žena u pomorstvu, koji je ove godine održan 17. maja, u ambijentima rizorta “Portonovi”, prema autorskom konceptu mr. Maše Štampić, a uz podršku Ministarstva pomorstva, Opštine Tivat, Luke Bar i brojnih sponzora. Taj citat slavne Japanke, obilježio je na svaki način i ovogodišnju proslavu dana žena u pomorstvu u Crnoj Gori.
Projekat pod nazivom “Ona i more”, poznat iz prošlogodišnje proslave ovog praznika, istovremeno je i naziv projekta kojim je praktično pokrenuta ideja o osnivanju crnogorskog ogranka svjetske organizacije WISTA (Women’s International Shipping and Trade Association) osnovane 1974. godine u Londonu koja danas prema zvaničnim podacima okuplja više od 6.000 žena zaposlenih u pomorskoj industriji u preko 60 zemalja svijeta.
Proklamovani ciljevi ove organizacije su veća rodna ravnopravnost, vidljivost i uključivanje žena i u svim u sektorima pomorstva, trgovine i logistike, kao i za profesionalni razvoj žena kroz umrežavanje, mentorstvo i edukaciju. Prošle 2025. godine, prvi put je u Crnoj Gori obilježen Međunarodni dan žena u pomorstvu.
Ovogodišnji skup-proslavu povodom dana žena u pomorstvu, svojim govorima i prisustvom, uveličali su prof.dr Časlav Pejović, redovni profesor na Pravnom fakultetu Kjušu Univerziteta (Fukuoka) u Japanu, Ivana Kovač Barret u ime Međunarodnog kluba žena, a tokom radnog dijela večeri stizale su i video poruke, podrške i pozdravi od strane Međunarodne pomorske organizacije IMO.
Na isti način obratila se skupu i Nazli Selek, istaknuta turska advokatica specijalizovana za pomorsko pravo, transport i logistiku, sa značajnim međunarodnim angažmanom kroz WISTA i Komitet za međunarodno pomorsko pravo (CMI). U svom izlaganju, podržala je ulazak crnogorskog ogranka ove organizacije u njeno punopravno članstvo tokom novembra mjeseca 2026. godine.
Poseban gost ove godine, bila je i Tamara Pavlović, pilot aviona, članica Evropske federacije žena pilota (Federation of European Women Pilots – FEWP). O ulozi žena u pomorskoj industriji govorila je i Svetlana Harkevič (jedna od osnivača ogranka Wista u Crnoj Gori), a skup je pozdravila i dr Bilge Kalkavan, iz Asmira Group, (poznate po poslovnoj strategiji u pomorskom transportu: biti “globalni” znači u svakoj luci biti “lokalni”).
Magistarka međunarodnog pomorskog prava i službenica Ministarstva pomorstva Crne Gore, Maša Štampić, kao pokretač ideje da žene u pomorstvu iz Crne Gore uđu u svjetsku organizaciju WISTA i kao organizator ovogodišnje proslave dana žena u pomorstvu, sa svojim saradnicama sprema tokom godine skupove i okrugle stolove o ulozi žena u pomorskoj profesiji (zvanično od UN proglašenoj kao “prioritetnoj”) u doba sveukupne tranzicije globalne pomorske industrije.
Konačno, 17. Maj 2026., bio je i dan u kome je i na globalnom nivou pomenuto nekoliko slavnih žena kao što su Anna Shečetinina, prva žena u Rusiji kapetan prekookeanskog broda (1935), Marwa Elselehdar, prva žena skiper koja je “pilotirala” kroz Sueski kanal, Lee Eun Ran, prva žena u Južnoj Koreji, kapetan u Wilhelsemu, ali i mnoge druge koje su dale trajan doprinos i pomorskoj industriji ravnopravnosti polova u tom velikom, za čovečanstvo misionarskom poslu.
Riječi prve žene zapovjednika prekookeanskog broda u Japanu, Naomi Macušite (“Kao profesionalci koji rade na brodu, mi žene i muškarci smo isti”), danas su zakonska norma. Jer, “u početku bješe riječ”, od postanja do danas, a od riječi do do velikih djela, važe moral, etika i visoki principi. Žene-pomorci, heroji profesije “sa sedam kora”, znane i neznane, pokazale su da sve to imaju, ništa manje od svojih muških kolega.
Nikola Vlahović, pomorstvo.info
