Izvor fotografije: Shutterstock.com
Reciklaža brodova pala je na najniži nivo u više od pola vijeka, dok svjetska trgovačka flota bilježi rekordan broj starijih brodova. Uprkos rastu cijena otpadnog čelika, visoke vozarine i dalje čine nastavak plovidbe znatno isplativijim od prodaje brodova za rezanje.
Prema podacima kompanije Clarksons Research, tokom prvih devet mjeseci 2026. godine za rezanje su prodata samo 273 broda, ukupne bruto tonaže od 5,5 miliona GT, odnosno približno osam miliona DWT. To je 13 odsto manje nego u istom periodu prošle godine i čak 60 odsto ispod prosjeka zabilježenog tokom 2000-ih i 2010-ih, navodi Splash247.
Već pet uzastopnih godina godišnje se reciklira manje od 0,5 odsto ukupne tonaže svjetske flote. Takav pad nije zabilježen još od početka 1970-ih, a trenutni nivo reciklaže niži je čak i od onog tokom snažnog rasta pomorskog tržišta između 2006. i 2008. godine.
Gotovo petina svjetske flote starija je od 20 godina
Posljedice su sve vidljivije u starosnoj strukturi trgovačke flote. Danas je više od 340 miliona GT brodova staro najmanje 20 godina, što predstavlja gotovo 20 odsto ukupne svjetske flote. U poređenju sa stanjem od prije pet godina, riječ je o povećanju od čak 90 odsto. Istovremeno, više od 150 miliona GT odnosi se na brodove starije od 25 godina, dok je rekordnih 68 miliona GT brodova premašilo starost od 30 godina.
Najizraženiji trend starenja prisutan je u sektoru tankera, gdje je čak 22 odsto kapaciteta starije od 20 godina, u poređenju sa svega osam odsto prije pet godina.
U segmentu kontejnerskih brodova udio starijih plovila udvostručen je i sada iznosi 16 odsto, uprkos knjizi narudžbi novih brodova koja premašuje 40 odsto postojeće flote. Kod brodova za prevoz rasutog tereta udio tonaže starije od 20 godina iznosi 12 odsto, dok je kod LNG tankera taj udio 10 odsto.
Visoke vozarine zadržavaju stare brodove u plovidbi
Iako su cijene otpadnog čelika na indijskom potkontinentu ove godine porasle između 20 i 25 odsto, brodarima je i dalje isplativije da zadrže brodove u komercijalnoj eksploataciji. ClarkSea Index, koji prati zarade u glavnim segmentima pomorskog prevoza, dostigao je novi istorijski rekord od 84.951 dolara dnevno.
Prema najnovijoj procjeni kompanije Clarksons Research, od početka godine za rezanje je prodato svega 8,4 miliona DWT brodova. Interesovanje kupaca i dalje postoji u Bangladešu i Pakistanu, dok se indijska brodogradilišta za rezanje sve više usmjeravaju na specijalizovana plovila. Kompanija GMS, jedan od vodećih svjetskih kupaca brodova za rezanje, navodi da se posljednje tromjesečje pretvara u period iščekivanja. Rezališta imaju kapacitete i spremna su za kupovinu, ali brodari zbog visokih zarada i mogućnosti prodaje na sekundarnom tržištu nemaju razloga da žure sa prodajom.
Analitičari upozoravaju da bi veliki broj starijih brodova mogao značajno da utiče na tržište kada vozarine počnu da padaju. Tada bi se mogao očekivati rast broja brodova upućenih na rezanje, što bi smanjilo raspoloživi kapacitet svjetske flote.
Izvor: Splash247
