Izvor fotografije: Shutterstock.com
Mozak se, po svemu sudeći, nakon povreda ili određenih autoimunih bolesti može regenerisati bolje nego što se ranije pretpostavljalo. Koristeći mišji model, istraživači sa Univerziteta u Zurichu pokazali su da posebne potporne i nutritivne ćelije ponovo naseljavaju oštećena područja mozga tako što tamo najprije šalju samo novonastala ćelijska jedra.
Glijalne ćelije su potporne i nutritivne ćelije u mozgu. Zvjezdaste glijalne ćelije, nazvane astrociti, od vitalnog su značaja za funkcionisanje neurona. One snabdijevaju nervne ćelije hranljivim materijama, pomažu u regulaciji protoka krvi i održavaju moždano tkivo zdravim. Dugo se pretpostavljalo da, kada se astrociti izgube, kao što se dešava, na primjer, kod povreda mozga ili autoimunih bolesti poput rijetkog poremećaja iz spektra neuromyelitis optica, u kojem sopstvena antitijela organizma uništavaju te ćelije, odrasli mozak ne može u potpunosti da ih zamijeni.
Regenerativni astrociti popravljaju oštećeno tkivo
Nova studija, čiji su koautori Marina Herwerth i Matthias Wyss sa Instituta za farmakologiju i toksikologiju Univerziteta u Zurichu, sada je opovrgla tu pretpostavku. Njihov istraživački tim, koji predvodi Bruno Weber, otkrio je specijalizovanu grupu regenerativnih astrocita u mozgovima živih miševa, koji se aktiviraju na obodu oštećenog područja mozga kako bi obnovili ćelije.
“Nalazi naše studije otkrivaju ranije nepoznatu sposobnost odraslog mozga da se sam obnavlja. Oni ukazuju na nove načine podrške oporavku od oboljenja koja uključuju gubitak astrocita”, rekao je Bruno Weber sa Univerziteta u Zurichu.
Migriraju samo ćelijska jedra
Istraživači su koristili dvofotonsku mikroskopiju kako bi u realnom vremenu posmatrali mozak živih miševa tokom perioda od nekoliko sedmica i mapirali koji se geni aktiviraju u kojim područjima mozga. Na taj način uspjeli su da identifikuju posebne astrocite koji preuzimaju obnovu povrijeđenog tkiva. Ali te ćelije se ne samo dijele, već izvode i izuzetan proces: šalju novonastala jedra svojih ćerki ćelija da klize na velike udaljenosti kako bi ponovo naselila oštećeno područje mozga i ponovo povezala mrežu astrocita, objašnjava Weber.
Polazne tačke za ciljanu regeneraciju
Otkriće načina na koji jedra ćelija odraslog mozga migriraju kroz duge zvjezdaste izdanke astrocita do povrijeđenog tkiva proširuje razumijevanje o tome kako mozak organizuje i regeneriše sam sebe nakon određenih povreda. Ako se ti mehanizmi mogu selektivno aktivirati, to bi moglo pomoći u efikasnijoj obnovi oštećenog moždanog tkiva, obnavljanju mreža astrocita i time poboljšanju oporavka nakon određenih moždanih poremećaja. Uspjeli smo da identifikujemo brojne gene i signalne puteve koji se privremeno aktiviraju tokom obnove. Oni bi u budućnosti mogli poslužiti kao polazne tačke za uticaj na procese regeneracije poslije bolesti i povreda, naglašava Weber.
Izvor: news.medical.net
